سینوس چیست و سینوس‌های صورت کجا هستند؟
سینوس‌ها حفره‌های پر از هوا در استخوان‌های اطراف بینی هستند که از طریق دهانه‌های کوچکی به فضای داخل بینی راه دارند. این حفره‌ها در ناحیه پیشانی، گونه‌ها، بین چشم‌ها و عمق پشت بینی قرار گرفته‌اند. سطح داخلی سینوس‌ها با لایه‌ای به نام مخاط پوشیده شده است که ترشحات طبیعی تولید می‌کند. سینوس بخشی از ساختار طبیعی بدن است، نه نام یک بیماری. آنچه معمولاً در گفت‌وگوی روزمره با عبارت «سینوس دارم» بیان می‌شود، ممکن است به التهاب سینوس‌ها یا همان سینوزیت اشاره داشته باشد. برای شناخت بهتر این تفاوت، ابتدا باید بدانیم سینوس‌ها کجا هستند و چه کاری انجام می‌دهند.
سینوس‌های صورت کجا هستند؟
سینوس‌ها همگی در یک نقطه جمع نشده‌اند؛ چهار گروه اصلی آن‌ها در بخش‌های مختلف اطراف بینی قرار دارند. بعضی نزدیک سطح صورت هستند و بعضی دیگر در عمق سر جای گرفته‌اند.
| نام سینوس | محل قرارگیری |
| سینوس پیشانی یا فرونتال | در استخوان پیشانی، بالای چشم‌ها |
| سینوس فکی یا ماگزیلاری | در استخوان فک بالا، ناحیه گونه‌ها و زیر چشم‌ها |
| سینوس اتموئید یا پرویزنی | بین چشم‌ها و در دو طرف بخش بالایی بینی |
| سینوس اسفنوئید یا شب‌پره‌ای | در عمق سر، پشت حفره بینی |
بنابراین، وقتی از «سینوس‌های صورت» صحبت می‌کنیم، منظور فقط فضای پشت پیشانی یا کنار بینی نیست؛ این مجموعه، حفره‌های عمیق‌تری را هم شامل می‌شود.
انواع سینوس‌های اطراف بینی
نام هر گروه از سینوس‌ها از استخوانی گرفته شده که در آن قرار دارد. منظور از انواع سینوس در اینجا، بخش‌های طبیعی بدن است؛ نه انواع بیماری سینوزیت.
سینوس پیشانی؛ بالای چشم‌ها
سینوس‌های پیشانی در استخوان پیشانی و بالای چشم‌ها قرار دارند. این سینوس‌ها از طریق مسیرهای تخلیه خود با فضای داخل بینی ارتباط پیدا می‌کنند.
نام «سینوس پیشانی» محل این حفره‌ها را مشخص می‌کند؛ اما صرف احساس درد در پیشانی برای تشخیص بیماری آن‌ها کافی نیست.
سینوس فکی؛ در ناحیه گونه‌ها
سینوس‌های فکی در دو طرف بینی، داخل استخوان فک بالا و زیر چشم‌ها قرار دارند. این سینوس‌ها معمولاً بزرگ‌ترین سینوس‌های اطراف بینی هستند.
برای تصور محل آن‌ها، ناحیه گونه‌ها در دو طرف بینی را در نظر بگیرید؛ سینوس‌های فکی در عمق این ناحیه قرار گرفته‌اند.
سینوس اتموئید؛ مجموعه‌ای از حفره‌های کوچک بین چشم‌ها
سینوس‌های اتموئید در فاصله بین چشم‌ها و کنار بخش بالایی بینی قرار دارند. برخلاف تصور یک حفره بزرگ و یکپارچه، این بخش از چندین فضای هوایی کوچک تشکیل شده است و ساختاری شبیه مجموعه‌ای از خانه‌های کوچک کنار هم دارد.
به همین دلیل، در توضیحات پزشکی ممکن است به‌جای «سینوس اتموئید» با عبارت «سلول‌های هوایی اتموئید» روبه‌رو شوید.
سینوس اسفنوئید؛ در عمق پشت بینی
سینوس‌های اسفنوئید در استخوانی به همین نام، در عمق سر و پشت حفره بینی قرار دارند. این سینوس‌ها نسبت به سینوس‌های پیشانی و فکی، عمیق‌تر هستند و محل آن‌ها را نمی‌توان صرفاً با نگاه کردن به ظاهر صورت مشخص کرد.
سینوس‌ها چگونه به بینی متصل می‌شوند؟
هر سینوس از طریق یک دهانه یا مسیر تخلیه با حفره بینی ارتباط دارد. این ارتباط به تهویه سینوس و خروج ترشحات طبیعی آن کمک می‌کند. روی سطح مخاط، ساختارهای بسیار ریزی به نام مژک وجود دارند. مژک‌ها با حرکت هماهنگ خود، مخاط و ذرات به‌دام‌افتاده در آن را به سمت دهانه‌های تخلیه و فضای بینی جابه‌جا می‌کنند. در حالت طبیعی، تولید و جابه‌جایی این ترشحات پیوسته انجام می‌شود و معمولاً متوجه آن نمی‌شویم. اگر مخاط متورم شود، ترشحات بیش از حد غلیظ شوند یا حرکت مژک‌ها درست انجام نشود، تخلیه طبیعی سینوس‌ها ممکن است مختل شود.
سینوس‌ها چه کاری انجام می‌دهند؟
سینوس‌ها فقط فضاهای خالی داخل استخوان نیستند. پوشش مخاطی و ارتباط آن‌ها با بینی در عملکرد این مجموعه نقش دارد.
تولید مخاط و کمک به مرطوب ماندن بینی
مخاط سینوس‌ها ترشحاتی تولید می‌کند که به داخل بینی منتقل می‌شوند. این ترشحات به مرطوب ماندن سطح داخلی بینی کمک می‌کنند و در به دام انداختن گردوغبار و ذرات نقش دارند. وجود مقدار طبیعی مخاط به معنی عفونت نیست. تولید ترشح، بخشی از فعالیت معمول بینی و سینوس‌هاست.
کمک به پاک‌سازی ترشحات و ذرات
مژک‌های سطح مخاط، ترشحات را به سمت مسیر خروج هدایت می‌کنند. این حرکت به پاک‌سازی طبیعی سینوس‌ها کمک می‌کند؛ بنابراین سلامت مخاط و باز بودن مسیر تخلیه، هر دو اهمیت دارند.
کاهش وزن استخوان‌های سر و تأثیر بر طنین صدا
وجود فضاهای هوایی در استخوان‌ها به سبک‌تر بودن جمجمه کمک می‌کند. سینوس‌ها همچنین در کنار حفره بینی و دیگر فضاهای مرتبط، بر طنین صدا اثر می‌گذارند. گرم کردن، مرطوب کردن و تصفیه هوای ورودی نیز عمدتاً در حفره بینی انجام می‌شود؛ نباید همه این وظایف را تنها به سینوس‌ها نسبت داد.
تفاوت سینوس و سینوزیت چیست؟
سینوس نام یک ساختار طبیعی است؛ سینوزیت به التهاب پوشش داخلی سینوس‌ها گفته می‌شود. این دو واژه شبیه یکدیگرند، اما معنای یکسانی ندارند. داشتن سینوس طبیعی است و به معنی بیمار بودن نیست. هنگامی که مخاط سینوس‌ها ملتهب می‌شود، ممکن است عملکرد طبیعی آن‌ها و تخلیه ترشحات دچار مشکل شود.اگر می‌خواهید درباره نشانه‌ها، علت‌ها و انواع این بیماری بدانید، مقاله سینوزیت چیست؟ را مطالعه کنید.
آیا محل درد صورت، سینوس درگیر را مشخص می‌کند؟
خیر؛ دانستن محل سینوس‌ها برای شناخت ساختمان صورت مفید است، اما نمی‌توان فقط از روی محل درد نتیجه گرفت که یک سینوس بیمار شده است. درد پیشانی، گونه‌ها یا اطراف چشم ممکن است علت‌های مختلفی داشته باشد. برای مثال، میگرن هم می‌تواند با درد صورت و بعضی علائم بینی همراه شود. بنابراین، تشخیص به بررسی علائم همراه و معاینه نیاز دارد. برای آشنایی بیشتر با این موضوع، مطلب سردرد سینوسی و تفاوت آن با میگرن را بخوانید.
پرسش‌های متداول درباره سینوس‌ها
سینوس داخل بینی است یا در استخوان‌های صورت؟
سینوس‌ها در استخوان‌های اطراف بینی قرار دارند و از طریق دهانه‌های کوچک به فضای داخل بینی باز می‌شوند. حفره بینی و سینوس‌ها به هم مرتبط‌اند، اما یک فضای واحد نیستند.
انسان چند نوع سینوس دارد؟
چهار گروه اصلی سینوس‌های اطراف بینی شامل پیشانی، فکی، اتموئید و اسفنوئید هستند. سینوس‌های اتموئید خود از چندین حفره هوایی کوچک تشکیل شده‌اند.
آیا سینوس‌ها در حالت طبیعی خالی هستند؟
فضای سینوس سالم عمدتاً از هوا پر شده است، اما دیواره آن پوشش مخاطی دارد و ترشحات طبیعی روی این سطح وجود دارند. بنابراین، «پر از هوا بودن» به معنی نداشتن مخاط نیست.
سینوس پشت چشم کدام است؟
عبارت «پشت چشم» محل دقیقی را مشخص نمی‌کند. سینوس‌های اتموئید بین چشم‌ها قرار دارند و سینوس‌های اسفنوئید در عمق پشت بینی هستند. احساس درد اطراف یا پشت چشم، به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که کدام سینوس درگیر است.
جمع‌بندی
سینوس‌ها حفره‌های هوایی اطراف بینی هستند که در پیشانی، گونه‌ها، بین چشم‌ها و عمق پشت بینی قرار دارند. این حفره‌ها با بینی ارتباط دارند و مخاط آن‌ها در تولید و جابه‌جایی ترشحات طبیعی نقش دارد. شناخت محل سینوس‌ها کمک می‌کند توضیحات پزشکی را بهتر درک کنیم؛ بااین‌حال، سینوس با سینوزیت متفاوت است و محل درد صورت به‌تنهایی برای تشخیص بیماری سینوسی کافی نیست.
دیدگاه خود را ثبت کنید
تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟در گفتگو ها شرکت کنید.