رعایت مراقبت‌های قبل و بعد از جراحی آندوسکوپی سینوس بخش مهمی از روند درمان است. جراحی آندوسکوپی سینوس یا FESS از طریق مسیرهای طبیعی بینی انجام می‌شود و در بسیاری از بیماران نیازی به برش خارجی روی صورت ندارد، اما مخاط بینی و سینوس پس از جراحی برای ترمیم به زمان، مراقبت و پیگیری منظم نیاز دارد. دستورهای بعد از عمل برای همه بیماران یکسان نیست. نوع بیماری، وسعت جراحی، وجود پولیپ، انجام همزمان سپتوپلاستی یا سایر اقدامات، بیماری‌های زمینه‌ای و داروهای مصرفی می‌توانند برنامه مراقبتی را تغییر دهند.

دستور جراح معالج همیشه بر توصیه‌های عمومی این صفحه اولویت دارد. بیمار نباید بر اساس مطالب اینترنتی دارویی را قطع یا شروع کند، زمان شست‌وشو را تغییر دهد یا درباره بازگشت به ورزش و فعالیت سنگین تصمیم بگیرد.

اگر هنوز درباره خود عمل و موارد انجام آن اطلاعات کافی ندارید، ابتدا صفحه جراحی آندوسکوپی بینی و سینوس را مطالعه کنید. این صفحه به‌طور اختصاصی روی مراقبت قبل از جراحی آندوسکوپی سینوس، مراقبت بعد از جراحی آندوسکوپی سینوس و دوره نقاهت FESS تمرکز دارد.

قبل از جراحی آندوسکوپی سینوس چه اطلاعاتی باید به پزشک بدهیم؟

پیش از جراحی، پزشک باید از وضعیت پزشکی و داروهای بیمار اطلاع کامل داشته باشد.

موارد مهمی که باید اعلام شوند عبارت‌اند از:

• داروهای نسخه‌ای و بدون نسخه؛
• داروهای ضدانعقاد و ضدپلاکت؛
• مکمل‌ها و فرآورده‌های گیاهی؛
• سابقه اختلالات خونریزی؛
• بیماری قلبی یا ریوی؛
• دیابت؛
• فشار خون؛
• حساسیت دارویی؛
• سابقه جراحی بینی یا سینوس؛
• سابقه واکنش به داروهای بیهوشی؛
• بارداری یا احتمال بارداری در صورت مرتبط بودن؛

این اطلاعات به تیم درمان کمک می‌کند خطرهای قابل اصلاح قبل از جراحی شناسایی شوند.

مراقبت قبل از جراحی آندوسکوپی سینوس

آمادگی مناسب قبل از جراحی می‌تواند احتمال بروز بعضی مشکلات حین یا بعد از عمل را کاهش دهد. مهم‌ترین موضوع این است که پزشک اطلاعات کاملی از وضعیت پزشکی، داروهای مصرفی و سابقه بیماری بیمار داشته باشد.

داروهای رقیق‌کننده خون را خودسرانه قطع نکنید

برخی داروها می‌توانند خطر خونریزی را افزایش دهند، اما قطع خودسرانه آن‌ها نیز ممکن است برای بیمار خطرناک باشد. اگر داروهایی مانند آسپرین، کلوپیدوگرل، وارفارین یا داروهای ضدانعقاد جدید مصرف می‌کنید، باید پیش از جراحی موضوع را با جراح و در صورت لزوم با پزشک تجویزکننده دارو مطرح کنید.

زمان قطع یا شروع مجدد دارو برای همه افراد یکسان نیست و باید بر اساس علت مصرف دارو و خطر خونریزی و لخته‌شدن تعیین شود. همین اصل درباره بسیاری از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی و بعضی مکمل‌های گیاهی نیز صدق می‌کند.

سیگار و دخانیات قبل و بعد از جراحی

سیگار و سایر مواد دخانی می‌توانند مخاط بینی را تحریک کنند و روند ترمیم را مختل کنند. بهتر است بیمار درباره قطع مصرف دخانیات قبل و بعد از جراحی با پزشک مشورت کند. ادامه مصرف سیگار می‌تواند التهاب مخاط را افزایش دهد و در برخی افراد روند بهبود را دشوارتر کند.

آزمایش‌ها و بررسی‌های قبل از عمل

آزمایش‌ها برای همه بیماران یکسان نیستند. بسته به سن، بیماری‌های زمینه‌ای و نوع عمل ممکن است مواردی مانند آزمایش خون، ارزیابی قلبی یا بررسی توسط متخصص بیهوشی درخواست شوند. در بسیاری از بیمارانی که کاندید جراحی سینوس هستند، سی‌تی‌اسکن سینوس‌ها نیز برای بررسی آناتومی و وسعت بیماری در برنامه‌ریزی جراحی اهمیت دارد.

ناشتا بودن قبل از جراحی

اگر عمل تحت بیهوشی یا آرام‌بخشی انجام شود، مرکز درمانی زمان مشخصی برای قطع غذا و مایعات اعلام می‌کند. از یک عدد ثابت عمومی برای ناشتا بودن استفاده نکنید. نوع ماده غذایی، زمان جراحی، داروهای بیمار و شرایط پزشکی می‌توانند روی دستور ناشتا بودن اثر بگذارند. دستور متخصص بیهوشی یا مرکز جراحی باید دقیقاً رعایت شود.

روز جراحی همراه داشته باشید

پس از بیهوشی یا دریافت داروهای آرام‌بخش، بیمار نباید شخصاً رانندگی کند.

بهتر است از قبل یک همراه برای انتقال بیمار به منزل در نظر گرفته شود. بسته به شرایط بیمار و نوع عمل، ممکن است توصیه شود فردی در ساعات اولیه بعد از ترخیص نیز در کنار بیمار باشد.

ساعات اولیه پس از جراحی آندوسکوپی سینوس

بعد از جراحی ممکن است بیمار برای مدتی در بخش ریکاوری تحت نظر باشد.

در دوره اولیه، بعضی علائم می‌توانند قابل انتظار باشند، از جمله:

• گرفتگی بینی؛
• مقدار کم خونابه یا ترشح خونی؛
• احساس فشار یا درد خفیف تا متوسط در بینی و صورت؛
• خستگی؛
• تنفس بیشتر از راه دهان؛
• کاهش موقت حس بویایی؛
• احساس وجود ترشح یا دلمه در بینی؛

خونابه و گرفتگی بینی در روزهای اولیه پس از جراحی شایع‌اند و به‌تنهایی معمولاً نشان‌دهنده عارضه نیستند.

اما شدت، روند و علائم همراه اهمیت دارند. خونریزی مداوم یا شدید، درد رو به افزایش یا بروز علائم چشمی و عصبی در محدوده علائم طبیعی بعد از عمل قرار نمی‌گیرند.

شست‌وشوی بینی بعد از جراحی سینوس

شست‌وشوی بینی با محلول نمکی یکی از بخش‌های رایج مراقبت بعد از جراحی سینوس است.

هدف آن می‌تواند کمک به خارج شدن:

• ترشحات؛
• خون خشک‌شده؛
• دلمه‌ها؛
• مواد باقی‌مانده داخل حفره بینی؛

و مرطوب نگه داشتن مخاط در حال ترمیم باشد. راهنماهای تخصصی مراقبت پس از جراحی سینوس، شست‌وشوی سالین را از اقدامات رایج بعد از عمل می‌دانند. با این حال، زمان شروع، حجم محلول و تعداد دفعات شست‌وشو باید طبق دستور جراح باشد. برای تهیه محلول نیز باید از آب ایمن و وسایل تمیز استفاده شود.

آیا بعد از جراحی می‌توان بینی را فین کرد؟

در دوره اولیه پس از جراحی معمولاً توصیه می‌شود از فین کردن شدید و ایجاد فشار زیاد داخل بینی خودداری شود. زمان شروع مجدد فین کردن به نوع جراحی و روند ترمیم بستگی دارد و باید توسط جراح تعیین شود. اگر احساس تجمع ترشح یا گرفتگی وجود دارد، بیمار نباید برای باز کردن بینی فشار زیادی وارد کند.

عطسه بعد از جراحی

اگر عطسه ایجاد شد، معمولاً توصیه می‌شود بیمار دهان را باز نگه دارد تا فشار کمتری داخل بینی ایجاد شود. از نگه داشتن شدید عطسه یا ایجاد فشار عمدی داخل بینی پرهیز شود.

نحوه خوابیدن بعد از جراحی سینوس

در دوره اولیه ممکن است بالا قرار دادن نسبی سر هنگام استراحت به کاهش احساس فشار و تورم کمک کند. لازم نیست همه بیماران دقیقاً با تعداد مشخصی بالش بخوابند. هدف این است که سر در وضعیت راحتی قرار داشته باشد و فشاری مستقیم به بینی وارد نشود. اگر جراح درباره وضعیت خواب دستور خاصی داده است، همان دستور اولویت دارد.

چه مقدار خونریزی بعد از عمل طبیعی است؟

مقدار کم خونابه یا ترشح صورتی‌رنگ در دوره اولیه می‌تواند قابل انتظار باشد.

اما موارد زیر نیازمند توجه بیشتری هستند:

• خونریزی مداوم و فعال؛
• خیس شدن مکرر پانسمان با خون تازه؛
• خروج حجم قابل توجه خون؛
• احساس ضعف یا سرگیجه همراه با خونریزی؛
• خونریزی‌ای که با اقدامات توصیه‌شده جراح کنترل نمی‌شود؛

AAO-HNS پایش خونریزی بیش از حد پس از جراحی سینوس را از موارد مهم مراقبت بعد از عمل می‌داند. در صورت خونریزی شدید یا ادامه‌دار باید با جراح یا مرکز درمانی تماس گرفته شود و در صورت شدت قابل توجه، ارزیابی فوری پزشکی انجام شود.

علائم و وضعیت طبیعی در دوره نقاهت جراحی آندوسکوپی سینوس

در روزها و هفته‌های ابتدایی پس از جراحی آندوسکوپی سینوس، برخی علائم می‌توانند بخشی از روند ترمیم باشند. شدت و مدت این علائم به وسعت جراحی، میزان التهاب قبل از عمل، وجود پولیپ یا انجام جراحی‌های همزمان بستگی دارد.

گرفتگی بینی بعد از جراحی

گرفتگی بینی در دوره اولیه پس از عمل شایع است. تورم مخاط، ترشحات و تشکیل دلمه می‌توانند باعث شوند بیمار در روزهای ابتدایی احساس کند مسیر بینی نسبت به حالت معمول بسته‌تر است. این وضعیت معمولاً با کاهش التهاب، شست‌وشوی بینی طبق دستور پزشک و ادامه روند ترمیم به‌تدریج بهتر می‌شود. بنابراین نتیجه جراحی را نباید صرفاً بر اساس میزان تنفس از بینی در چند روز ابتدایی ارزیابی کرد.

اگر گرفتگی به‌جای بهبود به‌طور واضح تشدید شود یا با تب، درد شدید، تورم اطراف چشم یا علائم غیرمعمول دیگری همراه باشد، بهتر است پزشک در جریان قرار گیرد.

درد و احساس فشار بعد از جراحی

احساس فشار، سنگینی یا درد خفیف تا متوسط در ناحیه بینی و سینوس‌ها ممکن است در دوره اولیه پس از جراحی رخ دهد. شدت این ناراحتی در بیماران مختلف یکسان نیست و ممکن است با وسعت عمل ارتباط داشته باشد. داروهای مسکن باید مطابق نسخه پزشک مصرف شوند.

دردی که شدید باشد، به‌جای کاهش به‌تدریج افزایش پیدا کند یا همراه با تورم اطراف چشم، سردرد شدید و غیرمعمول، اختلال بینایی یا علائم عصبی باشد، نباید صرفاً بخشی از روند طبیعی نقاهت تلقی شود و نیازمند ارزیابی پزشکی است.

دارو، تغذیه و مراقبت‌های روزمره بعد از جراحی

بعد از جراحی آندوسکوپی سینوس، علاوه بر شست‌وشوی بینی و ویزیت‌های پیگیری، نحوه مصرف داروها و بعضی فعالیت‌های روزمره نیز اهمیت دارد. برنامه دقیق هر بیمار باید بر اساس دستور جراح تعیین شود.

مصرف مسکن و داروهای بعد از عمل

نوع داروهای تجویزی بعد از جراحی برای همه بیماران یکسان نیست و می‌تواند بر اساس نوع بیماری، وسعت عمل و شرایط پزشکی بیمار متفاوت باشد. ممکن است پزشک بر اساس نیاز بیمار داروهایی برای کنترل درد، کاهش التهاب یا درمان شرایط زمینه‌ای تجویز کند.

بیمار نباید بدون هماهنگی با پزشک:

• آنتی‌بیوتیک را شروع یا قطع کند؛
• کورتون خوراکی مصرف کند؛
• زمان شروع یا قطع اسپری بینی را تغییر دهد؛
• داروهای ضدانعقاد یا ضدپلاکت را قطع یا مجدداً شروع کند؛
• دوز داروهای تجویزشده را تغییر دهد؛

در بیماران مبتلا به سینوزیت مزمن یا پولیپ بینی، ممکن است درمان دارویی پس از جراحی نیز به‌عنوان بخشی از کنترل طولانی‌مدت بیماری ادامه پیدا کند.

تغذیه بعد از جراحی سینوس

پس از برطرف شدن اثر بیهوشی و در صورت نداشتن تهوع یا محدودیت خاص، معمولاً می‌توان تغذیه را به‌تدریج شروع کرد. مایعات و غذاهای سبک ممکن است در ساعات اولیه راحت‌تر تحمل شوند. مصرف مایعات کافی نیز می‌تواند به پیشگیری از کم‌آبی و کاهش خشکی دهان ناشی از تنفس دهانی کمک کند.

اگر بیمار به دلیل بیماری زمینه‌ای، نوع بیهوشی یا انجام جراحی همزمان محدودیت غذایی خاصی دارد، همان برنامه‌ای که توسط پزشک یا تیم درمان تعیین شده است باید رعایت شود.

حمام کردن بعد از جراحی

زمان مناسب برای حمام کردن به وضعیت بیمار و دستور جراح بستگی دارد. در دوره اولیه بهتر است از حمام بسیار داغ یا شرایطی که موجب گرمای شدید بدن، سرگیجه یا ضعف می‌شود پرهیز شود. اگر بیمار هنوز تحت تأثیر داروهای بیهوشی یا مسکن‌ها احساس ضعف یا عدم تعادل دارد، بهتر است هنگام حمام تنها نباشد.

فعالیت و بازگشت به زندگی روزمره بعد از جراحی سینوس

بازگشت به فعالیت‌های روزمره باید تدریجی باشد. بهتر شدن حال عمومی بیمار به معنی تکمیل ترمیم مخاط بینی و سینوس‌ها نیست و بعضی محدودیت‌ها ممکن است برای مدتی ادامه داشته باشند.

فعالیت بدنی در دوره نقاهت

راه رفتن آرام معمولاً از فعالیت‌های سبک محسوب می‌شود و در بسیاری از بیماران می‌توان آن را زودتر از فعالیت‌های سنگین آغاز کرد.

در دوره اولیه معمولاً توصیه می‌شود از فعالیت‌هایی که می‌توانند فشار و احتمال خونریزی را افزایش دهند پرهیز شود، از جمله:

• ورزش شدید؛
• وزنه‌برداری؛
• بلند کردن اجسام سنگین؛
• زور زدن؛
• خم شدن مکرر و شدید؛
• فعالیت‌های بدنی پرفشار؛

مدت این محدودیت‌ها برای همه بیماران یکسان نیست و باید بر اساس وسعت جراحی و نظر جراح تعیین شود.

چه زمانی می‌توان به محل کار برگشت؟

زمان بازگشت به کار به شرایط هر بیمار و نوع شغل او بستگی دارد. افرادی که فعالیت اداری و کم‌تحرک دارند ممکن است زودتر از افرادی که شغل آن‌ها نیازمند فعالیت بدنی، بلند کردن اجسام یا حضور در محیط‌های آلوده و پرگردوغبار است به کار بازگردند.

عوامل مؤثر بر زمان بازگشت به کار عبارت‌اند از:

• وسعت جراحی؛
• شدت گرفتگی و ناراحتی؛
• میزان خستگی؛
• نوع شغل؛
• وجود جراحی همزمان؛
• احتمال خونریزی؛
• وضعیت عمومی بیمار؛

بازگشت به محل کار به معنی پایان کامل دوره نقاهت جراحی آندوسکوپی سینوس نیست؛ زیرا ترمیم مخاط داخل بینی و سینوس‌ها ممکن است همچنان ادامه داشته باشد.

دوره نقاهت جراحی آندوسکوپی سینوس چقدر است؟

دوره نقاهت جراحی آندوسکوپی سینوس چند مرحله دارد. در دوره ابتدایی، گرفتگی، خونابه و خستگی بیشتر احساس می‌شوند. با گذشت زمان، تورم کاهش پیدا می‌کند و تنفس معمولاً بهتر می‌شود. اما ترمیم کامل مخاط سینوس می‌تواند بیش از زمانی که بیمار برای بازگشت به فعالیت روزمره نیاز دارد طول بکشد.

بنابراین دو مفهوم باید از هم جدا شوند: بازگشت به فعالیت‌های روزمره با تکمیل فرایند ترمیم داخل سینوس‌ها یکسان نیستند.

ویزیت‌های بعد از عمل چرا مهم‌اند؟

پیگیری بعد از جراحی بخشی از درمان است.

در ویزیت‌های بعد از عمل، پزشک می‌تواند:

• روند ترمیم مخاط را بررسی کند؛
• وجود ترشح یا دلمه را ارزیابی کند؛
• در صورت نیاز پاکسازی آندوسکوپیک انجام دهد؛
• برنامه شست‌وشو و داروها را تنظیم کند؛
• عوارض احتمالی را زودتر شناسایی کند.

AAO-HNS نیز ارزیابی آندوسکوپیک و پاکسازی بر اساس نیاز بالینی را از اجزای مراقبت پس از جراحی ذکر می‌کند.

آیا بعد از جراحی هنوز به درمان سینوزیت نیاز است؟

در بسیاری از بیماران، بله. جراحی آندوسکوپی سینوس درمان التهاب مزمن را در همه بیماران «تمام‌شده» نمی‌کند. افرادی که مبتلا به سینوزیت مزمن یا پولیپ بینی هستند ممکن است پس از عمل نیز به درمان‌های نگهدارنده، شست‌وشوی بینی، اسپری موضعی یا پیگیری طولانی‌مدت نیاز داشته باشند.

برای آشنایی با رویکردهای غیرجراحی و درمان مرحله‌ای، صفحه درمان سینوزیت را مطالعه کنید.

حس بویایی بعد از جراحی

کاهش بویایی در دوره اولیه می‌تواند ناشی از تورم و گرفتگی باشد. بهبود حس بویایی به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:

• علت کاهش بویایی قبل از عمل؛
• وجود پولیپ؛
• شدت التهاب؛
• مدت بیماری؛
• روند ترمیم؛
• پاسخ بیمار به درمان بعد از جراحی؛

بنابراین نباید به همه بیماران وعده بازگشت کامل بویایی داده شود.

آیا سینوزیت بعد از جراحی عود می‌کند؟

جراحی می‌تواند در بیماران مناسب علائم و کیفیت زندگی را بهبود دهد، اما بعضی بیماری‌های التهابی بینی و سینوس قابلیت عود دارند.

به‌ویژه در بیماران دارای:

• سینوزیت مزمن؛
• پولیپ بینی؛
• آسم؛
• التهاب نوع ۲؛
• بیماری‌های زمینه‌ای خاص؛

ممکن است نیاز به درمان و پیگیری طولانی‌تر وجود داشته باشد. بنابراین هدف جراحی لزوماً «ریشه‌کن کردن دائمی بیماری» نیست؛ بلکه بهبود تهویه و تخلیه سینوس‌ها و فراهم کردن شرایط بهتر برای کنترل بیماری است.

مراقبت بعد از جراحی سینوزیت قارچی

در بیماران مبتلا به سینوزیت قارچی، برنامه بعد از عمل به نوع بیماری بستگی دارد. سینوزیت قارچی یک بیماری واحد نیست و انواع غیرتهاجمی و تهاجمی رفتار متفاوتی دارند. در بعضی انواع، جراحی بخش اصلی درمان است؛ در برخی شرایط ممکن است درمان دارویی یا پیگیری تخصصی بیشتری نیاز باشد. بنابراین توصیه‌های عمومی مراقبت پس از FESS نباید جایگزین برنامه اختصاصی بیمار مبتلا به بیماری قارچی شود.

علائم هشدار بعد از جراحی آندوسکوپی سینوس

این بخش مهم‌ترین قسمت مراقبت بعد از عمل است.

موارد زیر را نباید صرفاً بخشی طبیعی از دوره نقاهت تلقی کرد:

• خونریزی شدید یا مداوم؛
• تورم قابل توجه یا رو به افزایش اطراف چشم؛
• کاهش یا تغییر ناگهانی بینایی؛
• دوبینی جدید؛
• محدودیت یا درد غیرمعمول هنگام حرکت چشم؛
• سردرد شدید و متفاوت از درد معمول بعد از عمل؛
• تغییر سطح هوشیاری، گیجی یا علائم عصبی؛
• تب همراه با بدحال شدن واضح بیمار؛
• سفتی گردن؛
• استفراغ مداوم همراه با سردرد شدید؛
• ترشح شفاف و آبکی مداوم، به‌خصوص اگر یک‌طرفه باشد و با تغییر وضعیت افزایش پیدا کند؛
• درد شدید و رو به افزایش که با داروی تجویزشده کنترل نمی‌شود؛

پس از جراحی سینوس، پایش تغییرات بینایی، تورم چشم، تغییرات وضعیت ذهنی و احتمال نشت مایع مغزی‌نخاعی بخشی از مراقبت استاندارد است. اگر کاهش بینایی، دوبینی جدید، تغییر سطح هوشیاری، خونریزی شدید یا علائم عصبی ایجاد شد، ارزیابی فوری پزشکی لازم است. ترشح شفاف از بینی همیشه به معنی نشت مایع مغزی‌نخاعی نیست، اما ترشح آبکی و مداوم غیرمعمول بعد از جراحی باید به پزشک اطلاع داده شود.

چه علائمی معمولاً فوریت کمتری دارند؟

موارد زیر در صورت خفیف بودن می‌توانند در دوره اولیه دیده شوند:

• گرفتگی بینی؛
• مقدار کم خونابه؛
• دلمه؛
• احساس فشار در صورت؛
• خستگی؛
• کاهش موقت بویایی؛
• خشکی دهان؛

اما حتی این علائم نیز اگر شدید شوند، به‌جای بهبود رو به افزایش باشند یا با علائم هشدار همراه شوند، باید بررسی شوند.

معرفی دکتر سید رضا سید محمد دولابی

دکتر سید رضا سید محمد دولابی دارای فلوشیپ جراحی بینی و سینوس از تهران و فرانکفورت و شماره نظام پزشکی ۱۳۲۴۷۵ هستند. برنامه مراقبت قبل و بعد از جراحی باید بر اساس نوع بیماری، وسعت عمل، داروهای بیمار و شرایط فردی تنظیم شود و توصیه‌های اختصاصی پس از جراحی ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد.

آدرس مطب: تهران، خیابان قیطریه، روبه‌روی پارک قیطریه، پلاک ۸۱، واحد ۴
تماس مستقیم: 09017016682

سوالات متداول درباره مراقبت بعد از جراحی سینوس

خونابه بعد از جراحی طبیعی است؟

مقدار کم خونابه در دوره اولیه می‌تواند طبیعی باشد. خونریزی فعال، زیاد یا مداوم نیازمند تماس با پزشک است.

گرفتگی بینی بعد از عمل طبیعی است؟

بله. تورم، دلمه و ترشحات می‌توانند در دوره اولیه باعث گرفتگی شوند. روند کلی باید به‌تدریج به سمت بهبود باشد.

چه زمانی می‌توان بینی را فین کرد؟

زمان دقیق باید توسط جراح مشخص شود. در دوره اولیه معمولاً از فین کردن شدید پرهیز می‌شود.

چند بار در روز باید بینی را شست‌وشو داد؟

تعداد دفعات برای همه بیماران یکسان نیست. شست‌وشوی سالین جزء مراقبت‌های رایج پس از جراحی است، اما برنامه دقیق باید توسط جراح تعیین شود.

چه زمانی می‌توان ورزش را شروع کرد؟

بازگشت به ورزش باید تدریجی و بر اساس نوع عمل و وضعیت بیمار باشد. فعالیت سنگین نباید بدون اجازه پزشک در دوره اولیه شروع شود.

آیا بعد از جراحی هنوز باید اسپری بینی استفاده کرد؟

در بعضی بیماران، به‌خصوص مبتلایان به سینوزیت مزمن یا پولیپ، درمان موضعی بعد از عمل ادامه پیدا می‌کند. زمان شروع و نوع اسپری باید توسط پزشک تعیین شود.

چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کرد؟

کاهش یا تغییر ناگهانی بینایی، دوبینی جدید، خونریزی شدید، گیجی، علائم عصبی یا سردرد شدید و غیرمعمول نیاز به ارزیابی فوری دارند.

جمع‌بندی

مراقبت قبل از جراحی آندوسکوپی سینوس با اطلاع کامل پزشک از داروها و بیماری‌های زمینه‌ای، رعایت دستورهای مربوط به بیهوشی و آماده‌سازی صحیح بیمار آغاز می‌شود. پس از عمل، شست‌وشوی بینی طبق دستور، مصرف صحیح داروها، پرهیز از ایجاد فشار زیاد داخل بینی، محدود کردن موقت فعالیت سنگین و مراجعه منظم برای پیگیری از مهم‌ترین بخش‌های مراقبت بعد از جراحی آندوسکوپی سینوس هستند.

گرفتگی، مقدار کم خونابه، دلمه و احساس فشار می‌توانند در دوره اولیه دیده شوند، اما خونریزی شدید، کاهش یا تغییر بینایی، دوبینی، تورم چشم، تغییر سطح هوشیاری، علائم عصبی یا ترشح شفاف مداوم و غیرمعمول باید جدی گرفته شوند.

دوره نقاهت جراحی آندوسکوپی سینوس برای همه بیماران یکسان نیست و دستور اختصاصی جراح معالج باید مبنای تصمیم‌گیری درباره شست‌وشو، دارو، کار، ورزش و سایر فعالیت‌ها باشد.